Pri la Esperanto-Muzeo de Subirats

Nia amiko Despero redaktis interesan enkondukon kaj klarigon pri la antaŭnelonge remalfermita Muzeo de Esperanto en Sant Pau d'Ordal (Katalunio), okaze de lia serio pri stratoj Zamenhof:
Strato Zamenhof 4 : Sant Pau d'Ordal

Post Interkona Vespero

crepusculo - 1 Translation(s) | dotSUB

Helpu la pluvivon de nia muzeo!

Nuna populara iniciato proponas ke la Muzeo konsistigu la specialaĵon
de la konstruota Publika Biblioteko de Subirats tiel partoprenante en
la aro de bibliotekoj kun speciala tema kolekto de la Reto de Publikaj
Bibliotekoj de Katalunio. Nia ĉefa celo estas subteni la proponon por
eviti ke la kolekto diseriĝu aŭ foriru el Katalunio, ĉar la posedanto
ne deziras teni ĝin.

Por vigligi la Muzeon loke, ni planas organizi diversajn kulturajn
aranĝojn laŭlonge de la lerneja jaro, kiel literaturajn eventojn,
prelegojn, projekciojn de esperantaj filmoj, lernejajn atelierojn pri
esperanto, ktp. En la reto ni kreis kanalon YouTube
(http://www.youtube.com/museuesperanto) kie vi trovos videojn
rilatantajn la muzeon (momente nur unu estas subtekstigita), ni kreis
paĝon de ŝatantoj de la Muzeo ĉe Facebook
(http://www.facebook.com/museuesperanto), kaj grupon de Amikoj de la
Muzeo de Esperanto de Subirats ĉe Ipernity
(http://www.ipernity.com/group/museuesperanto) kaj publikigis novaĵojn
en klaku.net (http://www.klaku.net/enhavo/esperanto-muzea-kolekto-de-subirats-i%C4%9Du-la-speciala%C4%B5o-de-biblioteko).
Sekve ni oficialigos la aferon en Libera Folio (liberafolio.org), ktp.

En Sant Pau d'Ordal, unu el la loĝantaraj kernoj de la municipo
Subirats, estas la sidejo de la Muzeo de Esperanto, kaj tie venontan
8an de oktobro ni prezentos nian agadon apoge al la propono kaj
speciale al la Magistrato cele plenumi la necesajn demarŝojn, por
ricevi de la respondaj institucioj la necesajn rimedojn por la
konstruo, kiel eble plej fue, de la Publika Biblioteko de Subirats
specialigita pri Esperanto.

Ĉio tio por la atingo de tiuj du jenaj finaj celoj : 1.) Varbado de
kultura turismo tiel loka kiel internacia, kaj 2.) Havi disponeblan la
kolekton por esplorado, tiel por studentoj, plimulte regionaj, kiel
por profesiaj esploristoj el ĉie.

Do, ni bezonas vian tutan apogon kio konsistas en pozitiva komento al ĉi tiu artikoleto kaj en la diskonigo de la novaĵo al viaj amikoj por ke la 8an de oktobro ni povu montri al la tuta ĉeestantaro grandan nombron de subtenantoj, t.e., la internacian respondon al la civitana iniciato.

Esperanto-kataluna frazaro

Saluton! Hola! (prononc. Ola)
Ĝis la revido! Fins ara!
Ĝis baldaŭ! Fins aviat! (akcento ĉe la fino)
Ĝis morgaŭ! Fins demà! (prononc. Fins demá)
Bonan tagon! Bon dia!
Bonan vesperon! Bona tarda!
Bonan nokton! Bona nit!
Kiu estas via nomo? Com et dius? (prononc. Kom et dius?)
Kiu vi estas? Quí ets?
Kiel vi fartas? Com estàs?
Mi fartas bone Estic bé
Kie vi loĝas? On vius?
Mi loĝas en Katalunio Visc a Catalunya (prononc. Visk a Katalunja)
Ĉu vi estas lernanto? Ets un alumne?
Jes, mi estas lernanto Sí, sóc un alumne (prononc. Sí, sok un alumne)
Kioma horo estas? Quina hora és? (prononc. kin ora es?)
Estas la tria Són les tres (prononc. Son les tres)
Bonvolu skribi baldaŭ Si us plau, escriu-me aviat (escriu-me => eskríume)
Dankon! Gràcies!
Ne dankinde! De res!
Havu bonan tagon! Que tinguis un bon dia! (prononc. Ke tingis un bon dia)

Noto: en orientkataluna kelkaj "e" prononciĝas "a".

Ferioj en Katalunio?

Por tiuj kiuj planas vojaĝi al Katalunio, jen utilaj retejoj:

http://www.montserrato.wordpress.com (Mistika kaj legenda montaro)

http://www.anoia-esperanto.blogspot.com (Interna katalunia regiono)

http://karulo.wordpress.com (Muzeo de Esperanto)

http://e-bulteno.blogspot.com (Freŝaj novaĵoj pri Eo)

http://esperanto.cat (Oficiala retpaĝaro de KEA)

http://eo.wikipedia.org/wiki/Igualada (Ĉefurbo de Anoia regiono)

http://eo.wikipedia.org/wiki/Manresa (Urbo piede de Montserrat)

Internaciisma Renkontiĝo en Reus (Katalunio)

http://esperanto.cat/reus2010/hejmo_eo.htm

Laboro en muzeo

Legebla origine en : http://www.ipernity.com/blog/berga/239542

La venonta 10a de aprilo estos grava tago. Mi komencos labori post kelkmonata pauzo post la morto de la maljunulo kiun mi priflegis. Mia nova laboro ne estos ordinara laboro, mi estos gvidanto de muzeo, kaj la muzeo ne estas ordinara muzeo, ĝi estas la Muzeo de Esperanto de Subirats, internacie konata kiel Muzeo de Esperanto de Hispanio.

El la Muzeo de Sant Pau de l'O…

Ĝi situas en la kataluna vilaĝo Sant Pau de l'Ordal kaj temas pri unu el la plej gravaj arĥivo-bibliotekoj de Esperantio, kun 25.000 diversaj objektoj/publikaĵoj. Ĝi posedas ekzemple 15.000 revuojn kaj 9.000 librojn krom multaj aliaj informiloj, pinglaĵoj, flagoj, afiŝoj kaj memoraĵoj.

La impresa kolekto ŝuldiĝas al la esperanta fervoro de la forpasinta kreinto, s-ro Lluís Hernàndez Izal kiu, krom partopreno en sennombraj aranĝoj, tenis korespondadon kun pli ol 800 esperantistoj el la tuta mondo.

Do, lastatempe, la turisma patronaro de la regiono (Subirats), interkonsentis kun Rafel Hernàndez, filo de Lluís, malfermi la muzeon al la loka publiko. El tio venis kontaktoj kun Kataluna Esperanto-Asocio kiu, siavice proponis min kiel unua prizorganto de la muzeo en la unua provperiodo. Post du monatoj oni konsideros la rezultojn de la nova iniciato kaj eventuale modifos ĝin por adapto al la publika respondo.

Dum tiu provperiodo mi laboros principe semajnfine, sabate-dimanĉe, krom en la kazo de vizito de lernejaj aŭ aliaj specifaj grupoj. Mia tasko estos teni la muzeon en bona stato kaj gvidi la vizitojn informante pri la lingvo kaj ĝia historio. Pli malpli paralele, mi devos prizorgi blogon kaj kunordigi aranĝojn kiuj helpu en la diskonigo de la muzeo kaj ĝia enhavo.

Kaj ĉio ĉi okazas en tre simbola jaro ĉar ĝuste en 2010 mi fariĝis 50-jara. Ankaŭ estas bele ke la nova laboro troviĝas je mallonga distanco de tri el miaj nunaj vizitendaĵoj:

-Igualada, la urbo kie loĝas mia patro (vidu ankaŭ blogon)

-Terrassa, la urbo de mia dekjara filo

-Montserrat, montaro kun bunta historio pri kiu mi nuntempe blogas

Familia vortaro kataluna-esperanto

Post kelkaj monatoj da laboro, fine ni povas prezenti la novan eldonon de la vortaro Vocabulari familiar català-esperanto, kies unua publikigo okazis en 2001.
La nuna eldono enhavas rimarkindajn ŝanĝojn: reviziado kaj plibonigado de ĉiuj tekstoj, restrukturo de la uzindikoj, ampleksigo de la nombro de kapvortoj (de 831 al 1.109) kaj kromsignifoj (de 205 al 338) kaj plibeligita aspekto de la paĝoj.
La vortaro estos baldaŭ aĉetebla tra UEA.

Gastigantoj en Ipernitio

Laŭdire ĉ. 2.000 esperantistoj ĉeestas diversgrade en la retejo de Ipernity. Tio estas rimarkinda nombro kaj faciligas la kreadon de specifaj grupoj en ĝia interno. Unu el la lastaj aperintaj estas Ipernitaj Gastigantoj
Sub tiu nomo disvolviĝas la projekto kolekti homojn kaj servojn kiuj helpos al vojaĝemuloj kaj gastigemaj homoj. Kvankam la ideo estas proksima al tiu de Pasporta Servo, la ipernita platformo donas apartajn eblecojn al siaj grupanoj.
Interesiĝantoj bv. viziti la grupon ĉi tie,

Plena Misilustrita Vortaro Desperanto

D-ro Atendanto
VORTARO
(retligiloj nur estas aktivaj en la originala PMVD)

Aliĉilo: Folieto fabrikita el liĉiŝelo kiu permesas la partoprenon en ĉinaj kongresoj (liĉi estas mallongigo de li ĉinan). Antikve oni uzis ankaŭ alfumilon, ĉefe en la epoko de Fuman Ĉu. Klaku ĉi tie por vidi la konsiston de la aliĉilo. Personajn datumojn oni skribas en tiu parto nomita arilo.

Buljon'-sur-Mars': Plado tipa de la gastronomio de Marso, la loko kie okazis la unuaj renkontiĝoj de homoj parolantaj desperanton. La plado estis tiel bongusta ke la desperantistoj decidis bapti per tiu nomo la vilaĝon en kiu okazis la unua Kosma Kongreso Desperanto. Jen ĉi tie kongresano el Marso gustumante la buljonon kaj jen foto de s-ro Attacks, tiama prezidanto de la LKK.

Desperanta Ĉevito: Inventita lando kies loĝantoj estas verdaj kiel Peter Pan. La landnomo ŝuldiĝas al la historia raŭmana heroo kiu ĝin fondis: Vito Giorgius de Silferes. Ĉevitanoj havas propran senaton, konsulaton, vickonsulaton, insulaton kaj salaton. Por iĝi civitano egalrajta al ĉevitanoj sufiĉas paroli la raŭmanan lingvon kaj plenigi enketilon. Legendo asertas ke Desperanta Ĉevito troviĝas en iu mistera supera ekzisto-nivelo, foje komparata al tiu de Ŝangri-Lao. Jen ĉi tie video pri unu el la sesioj de la ĉevita senato diskutanta pri la rajtoj de la infanoj.

Dido: En la jaro mo co mo post kristo kaj schleyer, grupo de reformemuloj grupigita ĉirkaŭ la generalo B. Front, dise dentis de la desperanto-movado kaj kreis Didon, lingvo kun propraj karakterizoj. Ekzemple, anstataŭ diri paĉjo kaj paĉjino, oni didediras papo kaj mapo; ankaŭ oni forigis ĉapeletojn ĉar nur d-ro Atendanto estis senhara kaj ilin bezonis (vidu ĉe la artikolfoto); Dido ne havas akuzativon kaj ankaŭ ne advokativon, juĝistivon kaj sekretaritivon.

Famaj desperantistoj: Sam Enof (unue konata kiel d-ro Aten Danto, naskinto de la lingvo, homiakorano kaj malamikete de la nacjes), Will iam Old (nobelpremiuta poeto kaj poego), Ĉasimiron Bein (inventinto de la verbo ĉabei), Julio Baghy (filo de Junio Baghy kaj patro de Aŭgusto Baghy, praakademianisto), Entono Gravoski (graveska poeto), Emilo B. Irak (Eskribisto, Epsikologo kaj Erektoro de la Ekademio de la linkvo), Etmond' Privata (etmondano, li pretendis desperantumi private sed ne sukcesis), Kunlaman' Kalozaj (ĥirurgisto kiu ŝanĝiĝis al poeto, tradukisto kaj eldonisto pro siaj mankaloj).

Frika Venko: Parto de la desperanta komunumo kredas ke iam la tuta homaro estos frika. Tiu ĉi fino superkalifraĝilistikoespialidoza estas konata kiel la frika venko. Tiu ideo havas mitologian originon. Dio, en la 19a jarcento, vidante la kaosan etoson de Bjalistoko, decidis organizi laborkunvenon kun d-ro Atendanto. Fine de la kunveno Dio nomumis lin multlingvan poliglotmesion kaj transdonis al li du argilplatojn kun 16 ordonoj, pliposte konataj kiel la 16 Reguloj Desperantaj. Jen video de frikavenkistoj en Dua Vivo (Second Life) ĝuanta artan vesperon.

Gerda Malaperis: Ankaŭ konata kiel Verda Malaperiŝ, estas la nomo de la unua desperantistino malaperinta ene de la desperanta movado. Tiu misokazaĵo inspiris didaktikan kaj malrapidan filmon kiu sekvis la spurojn de la krimo. Sed ŝi ne estis la nura kazo, okulumante sur la nuna desperanto-movado, oni facile rimarkas ke la nombro de inoj estas suspektinde malalta. Povus temi pri trafiko de verdulinoj. Oni kredas pri reto de enfiltritaj fiuloj kiuj kidnapas kaj devigas iŝin instrui desperanton senpage en landoj kiaj Ĉevitistan, Klingonio kaj Burkina Ido. Jen foto de Verda Malaperiŝ farita iom antaŭ ŝia malapero.

Ho, mia kor': poemo verkita de d-ro Atendanto kiun li donacis al fondaĵo dediĉita al esplorado pri kormuskolaj malsanoj. Onidire li inspiriĝis dum stetoskopa auskultado al homoj suferintaj infarktojn. Poste li kabeis pri ĥirurgio kaj fariĝis okulisto sed morto atingis lin antaŭ ol li povis ekverki Ho, mia okul' (ne gvatu maltrankvile...).

ITF: Sigloj de Internacia Tele Flavido. Temas pri la projekto eniri la mondan libron de rekordoj (record guiness book) plenigante per mono la ŝparujon plej grandan de Brazilo. Post kelka tempo, la teleflavido kaj mem Flava Rivalo, la iniciatinto, malaperis en la triangulo de la Bermudoj. Klaku ĉi tie por vidi la eksan centralon (ŝparujon) kaj ĉi tie por vidi aktoritan dokumentarion pri la iniciato.

Kara miko: Lingva formulo por saluti homojn kies nomon oni ne konas aŭ oni forgesis. Ĝi venas el mallongigo de kara, mi konas vin de iu desperanto-aranĝo sed nun ne venas al mia kapo kiun.

Kokodrili: Drili kokojn en desperantaj rekokotiĝoj. Drili kokojn en internacia rekokotiĝo estas malĝentilaĵo al la homoj kiuj ne scipovas drili. Ankaŭ estas konsiderataj malĝentilaĵoj kacmani kaj aligatorini (tamen neniu scipovas aligatorini). Fidrilantoj organiziĝis kaj nuntempe ili posedas propran radio-elsendejon Radio Driland, omaĝe al la kantaŭtoro Bob Drylan. Noto: "drili" estas la arkaika formo de "trili" do, kokodrili estas aŭdigi kokotrilojn (kio cetere ne facilas).

Komensanto, eterna: Persono kiu pardonpetas ĉar li/ŝi malmulte aŭ malbone desperas. Nuntempe scienculoj diskutas ĉu eternaj komensantoj estas etno aŭ ĉu nur lingva minoritato. Ilia devizo estas kilvi fartas? Ĉar ili ĉiam havas la saman ideon oni nomas ilin samideanojn, kio plifortigas la etnan tezon, laŭ kiu ili parencus al la samoanoj, kiuj ankaŭ estas bonaj kaj bonfartaj homoj. Vidu ĉi tie familian foton de samideano ĉirkaŭita de samoanoj.

KTP: Mallongigo de KanTi en Pluv'. KTP estas muzikensemblo kiu muzikas kaj kantas tradiciajn, popolajn, historiajn, desperantajn, dancigajn, tutmondajn kantojn. Ili kantas en la originalaj lingvoj (almenaŭ ili tion asertas sed neniu scias ĉar ili ruze elektas strangajn lingvojn) kaj en desperanto. Ili eldonis almenau du diskojn: Soller de la klara temp' (pri siaj ferioj en Sòller, Majorko) kaj Plaĝas al mi (pri siaj ferioj en Sòller, Majorko).

Pasporta Cervo: Ruza elpensaĵo de la desperantistoj por ŝpari la monon dediĉita al hoteloj. Pri ĝi respondecas TDEJO (Tutcerva Desperanto-Juhularo). Homoj povas aĉeti al ili cervon en kiu estas skribita la nomo de multaj cervo-gastigantoj. Por gasti ĉe ili senpage, sufiĉas kunporti kaj montri la aĉetitan cervon. Se oni ne havas monon por aĉeto tiam oni enskribiĝu kiel cervo-gastiganto kaj rezervu en la propra domo dormlokon por la gastoj (desperantisto+cervo). Dum la interŝanĝo estas malpermesate krokodili, anakondi kaj kajmani (jam okazis ke anakondo manĝis la cervon kaj TDEJO ne redonis novan (tio ŝajne estas en la kontrakto per malgrandaj literoj, ĉe la fino, t.e., ĉe la vosto de la cervo).

Pornoza Gvidlibro, la: Unu el la plej famaj kaj konataj libroj de la desperanta litenlaturo. Ĝi estis verkita de du elstaraj homoj erektus: Kunlamanoj Kalozaj kaj Gastojn Vaginajn. La unua projekto de Kalozaj estis skribi La kamasutro de l'Pornaso-n sed la prudenta Vaginajn konvinkis lin pri disdivido kaj aparta eldonado. La libro de Kalozaj finfine ricevis la titolon Sekretariinaj Sonetoj kaj estis subskribita per la pseŭdonomo Petis Penetris. Foto de la P. Gvidlibro ĉi tie. Kaj jen video en kiu Montse Costa, sekretariino, interpretas la sonetojn de Penetris dum intervjuo en loka televido.

Sal!: Malsukera mallongigo de la pli longa salato uzata kiel saluto far la desperantistoj. En la komenco de la desperanta historio oni uzis la formon saluton! sed, ĉar pli kaj pli da vegetaranoj aliĝis al la movado, finfine oni transiris al salaton! pli konforma al la fundamento kaj al la fundatomato. Sola problemo pri la nova formo estiĝas en restoracioj, kiam kliento diras salaton! al la kelnero kaj la kelnero ĝentile reciprokas la saluton kaj ne portas la menditan pladon.

Sam Enof: Kun kompleta nomo, Ludoito Lacaro Samuel Enofero, li naskiĝis en Via Listoko, nuntempe strato Pola. Oni konsideras lin la unua desperanto-parolanto post Dio (la ĉioscia). Li estis samtempulo kun la bato Ŝlejer, kreinto de Bolapug' , artefritita lingvo kiu atingis ioman sukĉeson. Sam verkis la faman Fundamenta Desperanto-n sur kiu baziĝas la lingvo (ĉar li multe atendis por sukcesi en la publikigo, li decidis subskribi ĝin per la pseŭdonomo D-ro Aten Danto).

Tohuvabohuo: Neologismo kiun d-ro Atendanto provis enkonduki en desperanton sensukcese. Ĝi venas el la genezohebrea kaj signifas, pli malpli: B.Front, ŝtipkapulo, azeno bugru vin! La Fakademio Desperanto malaprobis la disvastigon de la vorto pro du motivoj: unue ĉar ĝi ne estis sufiĉe internacia kaj due, ĉar ĝi fariĝis arkaismo post la morto de B.Front.

La rekta metodo 2