dimarts, 16 de juny de 2020

Biografia enkonduko pri Andreu Nin (Vikipedio)


Bildo: Fondaĵo Nin
Andreu NIN i PÉREZ (naskiĝis la 4-an de februaro 1892 en VendrellTaragono, mortis la 20-an de junio 1937 en Alcalá de Henares), ĉefe konata kiel Andreu NIN, estis hispana politikisto kaj sindikatisto. Nin, kiu krome laboris kiel instruisto kaj ĵurnalisto, estis fondinto de la Laborista Partio de Marksista Unuiĝo (POUM) kaj iĝis unu el la ŝlosilaj figuroj de la marksismo revoluciema de la unua duono de la 20a jarcento en Hispanio. Li malaperis (estis malaperigita) dum la daŭro de la Hispana Enlanda Milito, post esti arestita fare de la aŭtoritatoj respublikaj kie hegemoniis la regado de komunistoj.




Unuaj jaroj

Spite malriĉa deveno — li estis filo de ŝufaristo kaj kamparanino—,[1] danke al gepatraj klopodoj kaj al propra inteligento li sukcesis iĝi instruisto kaj translokiĝi al Barcelono tuj antaŭ la Unua Mondmilito.[2] Kvankam li instruis dum ioma tempo, en laika kaj liberecana lernejo, tuj dediĉis sin al ĵunslismo kaj politiko.
En 1911 li aliĝis al la katalunisma federisma movado,[3] sed la tiama socia konfliktaro evoluigis rapide al klasbatalaj idearoj. La jaro 1917 estis ŝlosila por lia vivo: okazintaĵoj kiaj ĝenerala striko de aŭgusto, la Rusia revolucio aŭ la luktoj inter la barcelonaj dungistaro kaj sindikatoj, ĉefe la Confederación Nacional del Trabajo (CNT), markis lin profunde. Li dekomence aliĝis al la Partido Socialista Obrero Español (PSOE), sed tuj li ŝanĝis al la revolucia sindikatismo kaj aliĝis al la CNT, en kiu post ĉeesti en la dua kongreso de 1919, li defendis ĝisn eniron en la Komunistan Internacion kaj anstataŭis kiel ĝenerala sekretario de la Nacia Komitato Evelio Boal, kiu estis estinta murdita . En novembro de 1920 la propra Nin suferis atencon fare de la tiel nomita Liberaj Sindikatoj (fare pafistoj dungitaj de la barcelona dungistaro) kiu preskaŭ mortigis lin.[4]
Legu pli ĉe: Vikipedio

Teksto: Andreu Nin. Marksisma revoluciulo, kataluna kaj internaciisma. Omaĝe al la 50a datreveno de lia forpaso, murdita fare de la stalinismo. Majo 1987

dissabte, 13 de juny de 2020

Mesaĝo de Carme Forcadell, eksprezidanto de la kataluna parlamento

Morgaŭ estos la 814a tago de mia restado en malliberejo, la sama nombro de tagoj kiujn mi postenis kiel prezidanto de la Parlamento. Mi ĉiam defendos la liberesprimon. La sola limo estas la respekto al la homaj rajtoj.

diumenge, 7 de juny de 2020

Damunt d'una terra (Sur iu tero)- Lluís Llach. Bildoj de 1977


La kanto parolas pri junulo (Maurici), kiu hezitas ĉu resti senmova antaŭ la maljusteco aŭ ĉu ribeliĝi kaj ekagi. Ĉe la fino li klare decidas; li serĉos siajn kamaradojn kaj eliros surstraten.


LAm  (Am)
Vailet, et diuen que a les guerres
Knabet' , oni diras ke en militoj

               SOL  (G)
tan sols hi ha tristeses,
estas nur malĝojoj,

               LAm (Am)
no s'hi guanya mai.
ne estas ajna venk'

LAm (Am)
Damunt d'aquesta terra encesa
Sur tiu ĉi tero fajra

                 SOL (G)
tot allò que és feble
ĉio ajn malforta

                DO  MI (C E)
vol ignorar els mals.
kapturnas pri la fi'.

LAm  MI      LAm    MI  (Am E  Am E)
I en Maurici va escoltant
Kaj Maurici aŭskultas plu

LAm            FA          MI     LAm  (Am F  E Am)
però segueix a terra sense fer-ne cas,
sed li restadas longe sen ajna reag',

LAm        MI     LAm        MI  (Am E  Am E)
perquè uns altres li han dit tant
ĉar aliaj diris tre

LAm         FA            MI      LAm  (Am F  E Am)
que la seva vida és patir sota el fang...
ke lia sorto estas vivi en la kot'...

LAm (Am)
Recorda les raons que un dia
Memoru pri la iama kialo

                 SOL  (G)
varen canviar el signe
kiu ŝanĝis la signon

               LAm  (Am)
d'aquell temps passat.
de pasinta temp'.

LAm  (Am)
Ell ha marcat la teva vida
Ĝi markis vian vivon

          SOL (G)
amb una ferida
pere de ĉi vundo

               DO  MI  (C E)
que tu has de curar.
kuracenda nun.

LAm  MI      LAm    MI  (Am E  Am E)
I en Maurici va escoltant
Kaj Maurici aŭskultas plu

LAm            FA        MI       LAm  (Am F  E Am)
i pensa que ja sap el perquè dels mals.
kredas li kompreni kial estas fi'.

LAm       MI     LAm   MI  (Am E  Am E)
Però se'n torna, està dubtant,
Sed returnas pro hezit',

LAm           FA               MI       LAm  (Am F  E Am)
i altres veus ressonen també al seu voltant.
kaj aliaj voĉoj resonas ĉirkaŭ li.

Vailet, no siguis anarquista
Knabet' ne estu anarkiisto

i vés a la conquista
iru al konkero

de l'honor més alt,
de alta honor',

que al teu costat tindràs la força
je via flanko estos la forto

que ens porta l'ordre
kondukanta al ordo

i ens permet la pau.
kaj al vivo en pac'.

I en Maurici sap molt bé
Kaj Maurici scias ke

que, si només dubta, poca cosa té.
lia hezitado estas sen util'.

En Maurici sap què fer,
Kaj Maurici certas jam,

trobarà als companys i sortirà al carrer.
li serĉos kamaradojn, iros al la strat'.

dilluns, 27 d’abril de 2020

Eudald Carbonell: "Kovim-19 estas la lasta averto kaj, sen specia kritika konscienco, je la venonta la homaro kolapsos" (3)

Vi povas legi la parton (1): ĉi tie
La parton (2): ĉi tie
Laŭŝajne la homa specio ne zorgas pri la supervivado en ĝia kolektiva senco sed pri la interesoj de ĉiu konkreta generacio...
Unuafoje la homa estaĵo aplikas la logikon de defio de nia propra evoluo kaj la natura selektado kaj, pere de la kultura teknika selektado, ĝi disponigas la mekanismojn por eviti la agadon de la natura selektado. Tio ĉi estas granda defio al la homa evoluo. Nun oni povas tion fari ĉar la bioteknologio posedas la ilojn por ĝin efektivigi.

Tio estas fakto favora al la supervivado de la homa specio, sed pli kaj pli genetike aŭtomodifata kaj probable favora al novaj konsciencoj kiam sur la planedo estos diversaj specioj kaj subspecioj de homoj. Nun mi skribadas pri tio ĉi, kio ne estas la tuja futuro sed estas la futuro de la futuro.

Ĉu la moderneco kaj la teknoentuziasmo provokis ke nia specio kredu sin nevundebla?

Tio estas memtrompo simila al tiu enkondukita kun la ideo de la socia bonstato. Homoj timas la morton kaj sin kaŝas por kredi ke la morto ne estas parto de la vivo. Kaj oni perceptas la vivon kiel io senlima. Evidente la vivo estas la plej grava afero sed ni situas ankoraŭ en tiu fazo de la evoluo en kiu la morto estas solvo de la vivo, ne gravas kiom multe oni sukcesos prokrastigi aŭ modifi. Homoj ĉiam pensis: tio aŭ tio ĉi ne okazos al mi. Nur kiam iu proksima mortas ni konsciiĝas pri tio ke, ni povas morti. Tio estas parto de la respondoj konstruitaj de la homa antropogenezo kun la fakto ne memori la malbonaĵojn.

Kion vi celas diri aludante al la memtrompo de la socia bonstato?

Mi ekfaris diskurson kiu iras de la socia al la politika kampo, mi celis la momenton kiam la socialdemokratio establis ĉi tie la ideon de la socia bonstato kiu estontus la sidejo de ĉiuj mezaj klasoj. Kaj ke la socia bonstato venis por resti neforigeble. Multaj tion kredis kaj tio estas la plej grava afero. Homoj senhezite ĝin akceptis kaj ne plu atentis, ke plu estis funkcianta la klaskonscienco kaj la klasbataloj. Kaj dume ne ekzistis specia kritika konscienco.

Kaj do, kio okazos post tiu ĉi pandemio?

Post tio ĉi, okazos tiel, ke la homoj iom post iom forgesos la okazintaĵon. Krom se oni komencos pripensi tion kion serio de homoj kiel mi proponas pri la specia kritika konscienco. Male, tio kio okazos estas ke, je la venonta tia okazintaĵo, la specio kolapsos.

Ĉu la homa specio kolapsos?

Fakte ni jam delonge komencis kolapsi, eĉ se homoj tion volonte ne rimarkas. Delonge en nia horizonto estas okazaĵoj kondukantaj al kolapso. Epidemiologoj kaj virusologoj jam asertas ke, la atakepizodoj de tiuj ĉi molekuloj estas sinsekvaj kaj pli kaj pli eksponencialaj. Tio estas parto mem de la defendosistemo de la biologia strukturo kiam estas demografia troŝarĝo kaj tiom intensaj kaj gravaj interagadoj.

Estas koncentriĝoj de 20, 30 kaj 40 milionoj da homoj en metropoloj, kiuj estas gravaj fokusoj de kreskado kaj komplekseco sed ankaŭ punktoj de demografia troŝarĝo, kio implikas ke la gastigantoj de la virusoj estas facile elimineblaj. Krom tio, la homaro ne respondecas pri la klimatŝanĝiĝo sed ĝi kontribuis al ĝia akceliĝo kaj ĝi interagas kun la epidemiaj fenomenoj. La tuto kunportos sociajn ŝanĝojn.

Kiuj estos tiuj ŝanĝoj?

Tiu ĉi sistemo en kiu ni vivas en la Tero, la maljuna, kaduka kaj finiĝanta kapitalismo, ne kapablas solvi la problemojn kiun ĝi generas. La sociigon de la kapitalismo kuntrenis 200 milionojn da mortoj pere de du mondmilitoj. Tiel do, ni direktiĝas al nova sistemo kiu, aŭ venos nature, kio estus katastrofo, aŭ venos pere de la logiko, kiel konvenas. Se ni ne faras tiel, ni nur akcelos la kolapson de la homa specio. Tio probable okazos. Se la afero plu inercas kaj generas sinergion ni direktiĝos al evolua funelo.

diumenge, 26 d’abril de 2020

Eudald Carbonell: "Kovim-19 estas la lasta averto kaj, sen specia kritika konscienco, je la venonta la homaro kolapsos" (2)

Vi povas legi la parton (1): ĉi tie

Ĉu la socia kaj politika organizado de la homaro en formo de ŝtatoj kun socioj batalantaj inter si, estas tio kio malhelpas agadi solidare kiel specio kaj malebligas la aplikon de tiuj agadplanojn?

Jes. Ni tion konstatis vidante kio okazis en EU. Eŭropa Unio estas la giganto kun argilaj piedoj, ĝi ne estis kreita por la solidareco sed por organizi la metodon laŭ kiu, la ekspluatistaj klasoj prenos la monon de homoj tra impostoj. Tiel, kelkaj minoritatoj kun socia kaj ekonomia povoj, profitas el la ŝtatoj por ŝteladi kaj elĉerpadi la monon de homoj anstataŭ ke tiu mono utilu por plibonigo de la sociaj kondiĉoj. Tial, kiam problemoj aperas, la Eŭropo de Schengen malaperas kaj la ŝtatoj iĝas fortikaĵoj.

Ĉiam ekzistis pandemioj, kiel la pesto dum Mezepoko. En viaj arkeologiaj restaĵo-tavoloj, ĉu ankaŭ estas spuroj pri epidemioj de la prahistoria epoko?

Ja, evidente. Pandemioj ekzistis ĉiam, kvankam ne estas facile trovi pruvojn. Tamen ni devas konscii ke, epidemioj funkcias dependante de demografiaj ŝarĝoj. Ne estas la samo kiam ĝi afekciis 200 aŭ 1.000 homojn ene de iu teritorio, kaŭzante la morton de ĉiuj, tiel ke restis neniu gastiganto por la viruso kaj malebligante la plukontaĝadon ĉar la distanco ĝis sekvanta homkomunumo estis tro longa kaj tie la homoj ne estis en risko. Nun, en globaligita mondo kun grandaj transportrimedoj, la gastigantoj, kiuj estas ni, eksponenciale multobliĝas.

Ĉu do, la problemo estas la globaligo?

La problemo estas ke ni ĝin faris fuŝe. Ĝi estas globaligo kun argilaj piedoj. Ĝi ne estas socia globaligo sed globaligo gvidata de la ekspluatistaj klasoj kaj tio rezultigas en uniformiĝon de la planedo kiam, male, oni devus prizorgi la diversecon kaj esti kapablaj integri ĝin. Tio estas, krei interkonsenton tiel ke la diversaj sintenoj kaj kulturoj povu alporti al nova sintezo ĉion kion ni scias kaj ne perdi memoron en la sistemo. Alivorte, la planedigon. Nepras haltigi tiun ĉi globaligon, kiu reprezentas la plej misan agadon, kaj ni devus generi specian kritikan konsciencon en edukado kaj formado de homoj, sociigante la scienco-teknikan revolucion potencigante la sociiĝemon de la grupoj.

Vi dediĉis grandan parton de via laboro kiel pensulo al tiu kritika konscienco. Vi jam ekmontras tion en Planeta humano kaj poste vi tion disvolvas en aliaj libroj kiel en La conciencia que quemaEl nacimiento de una nueva conciencia. Kion vi celas diri?

Mi celas, ke la homoj devas evolui al efika konscienco. Ne nur al abstrakta konscienco. Homoj kredas ke konscienco estas io abstrakta sed tio ne veras. Ĉar la konscienco estas la kunfandiĝo de inteligento kun la socia organizado de nia specio.

Kaj ĉu ni ĝin akiros?

Tiu estas la problemo. Se ni ne akiros ĝin, pro la eksponencialaj konverĝemaj kreskoj de nia specio ni direktas nin al kaoso.

Kiel efikus, en la praktiko, la ŝanĝo kiun vi defendas?

Rompi la ĥierarkiojn, havigi al ni kooperativajn kaj organizajn sistemojn multe pli horizontalajn kaj komune konsentajn, kiuj integru ĉiujn pensmanierojn de la planedo, kun la celo elpreni ĉiam la plej bonajn sekvojn. Tio jam okazis en niaj kulturoj kiuj adaptiĝis al klimato, al demografiaj kreskoj kaj al multaj aliaj aferoj. Sekve, estas riĉa fonto de spertoj kiu povas esti uzata por generi novajn kondiĉojn por nia specio, se ni scios klare kien ni volas iri.

dissabte, 25 d’abril de 2020

Eudald Carbonell: "Kovim-19 estas la lasta averto kaj, sen specia kritika konscienco, je la venonta la homaro kolapsos" (1)

Intervjuis: Ferran Espada
Fonto: Público


Eudald Carbonell


Eudald Carbonell Roura (Ribes de Fresser, 1953) estas unu el la arkeologoj plej prestiĝaj kaj konata je tutmonda skalo. Ekde 1999 li okupas katedron pri Prahistorio en la Universitato Rovira i Virgili kaj nuntempe li estas ĉefa esploristo de la Grupo de Homa Aŭtoekologio de la Kvaternaro en la menciita universitato. Samtempe li estas esploristo en Institut Català de Paleoecologia Humana i Evolució Social (Kataluna Instituto pri Homa Paleoekologio kaj Socia Evoluo), plurfaka instituto kiu laboras ĉe la plej gravaj restaĵo-tavoloj por malkovri la originon de la unuaj homaj setlejoj. Tiu instituta projekto staras en la elito pri la esplorado de la homa evoluo.

Kiel kundirektoro de la Atapuerca Projekto kaj ĝenerala direktoro de Atapuerca Fondaĵo, Carbonell estas unu el la respondeculoj de la Muzeo de la Homa Evoluo, kreita en Burgos. Ĝi estas la rezulto de pli ol 30-jara esplorado en la restaĵo-tavoloj de Atapuerca. La enfermiĝo pro la kovim-19 alvenis en momento de intensa aktivado por prepari la arkeologiajn foslaborojn kiun li gvidas kaj kiuj kutime komenciĝas en julio.

Ĝis nun oni nenion nuligis, sed Carbonell rakontas ke la necerteco ekzistas pri kiuj estos la antaŭkondiĉoj pri agado kiam alvenos la momento. Flanke de lia arkeologia laborado, la ensociigo de la scio estas unu el la grandaj obsedoj de Carbonell. Same kiel la pripensado ĉirkaŭ la homa evoluo kaj ĝia estonteco kiel specio, kio li konkretigis per vasta bibliografio el kiu staras titoloj kiaj: Planeta humano (Homa planedo), La conciencia que quema (La konscienco kiu brulas) aŭ El nacimiento de una nueva conciencia (La naskiĝo de nova konscienco). En tiu ĉi intervjuo, Carbonell disvolvigas sian pensmanieron, substrekante la kolapson de la homa specio kaj asertante ke la kronviruso estas la lasta averto. Kolapso kiu povas esti evitata nur per la konstruado de vera "specia kritika konscienco", li asertas.

La enfermiĝo esta nun la plej efika metodo por bremsi la pandemion. Sed, ĉu ĝi ne estas metodo tre kontraŭa al la esenca sociemo de la homa specio?

La enfermiĝo estas malsociiga procezo. Ni observas du flankojn, la psikologian kaj la socian. Kiam ni celas la malsociigon de socia specio, aperas multaj kontraŭdiroj. Ĝuste tio okazas nun. Ni malsociigadas nian specion kaj ni resociigas ĝin ene de la hejma spaco, generante gravegajn kontraŭdirojn por nia psiko ĉar, krome, dum mi malsociigas nin, ni estas hiperkomunikitaj. Neniam antaŭe ni travivis ion similan.

La kronviruso devigas nin dependi de teknologio pli ol iam ajn, ĉu ne?

Ni, kiuj ĉiam defendis la scienc-teknologian revolucion kaj la socialigon de la teknologio, konfirmas nun la avantaĝojn de la socia uzo de la teknologio por la homoj. Nia cerbo produktis tiun ĉi teknologian hipersociigon sed, samtempe, estas multaj cerbaj spacoj kiuj ne akceptis ĝin. Estas nun kiam ni plenigas tiun mankon. La nunaj okazaĵoj estas tre gravaj, ĉar ĉifoje ni submetis nian evoluon al kontraŭdiroj kaj al lernado intense interagante kun la teknologio.

Ĉu la pandemio de kovim-19 estis neevitebla aŭ ĉu estas respondeco de la homoj?

Tutcerte ĝi estas respondeco de la homoj, ĉar ni ne estis kapablaj krei universalan agadplanon antaŭvidante pandemion kian tiu ĉi. Jam de multaj jaroj tiuj universalaj agadplanoj devintus esti pretaj antaŭ la apero de aliaj epidemioj.

Kiel devus esti tiuj agadplanoj? Kiu devas ilin dekreti?

Ili devus esti agadplanoj devige plenumendaj kiel specio, sendepende de lando aŭ iu ajn alia kriterio. Tiuj planoj devus esti gvidataj de epidemiologoj kaj virusologoj. Tiuj homoj kompetentaj pri la biologia funkciado de tiaspecaj molekuloj. Tiu ĉi afero ne okazis. Kuriozas ke, multaj el tiuj sciencistoj ricevis pli da mono en 48 horojn ol en tuta sia antaŭa vivo de esploristo.

Ĝi estas la tipa oportunisma sinteno en situacioj ligitaj al geopolitiko kaj al la ekspluatistaj klasoj. Ĉi tie ni renkontas gravajn evoluajn kontraŭdirojn, kiuj estas la sekvo de tiaj hierarkiaj kaj oportunismaj sintenoj kiuj montriĝas en historiaj momentoj. Kiam ekestas iu danĝero por nia specio ni ne rajtas diskuti pri aliaj aferoj ol la supervivado kaj la reproduktado de la specio.

La intervjuo kontinuas en venontaj blogeroj... parto (2), parto (3),


dimecres, 8 d’abril de 2020

Fabrikado de spiraparatoj (fotoj)


La Hispana Agentejo pri Medikamentoj permesis klinikan provon de la emerĝenca spiraparato Respira, dezajnita de la entrepreno GPA Innova. Temas pri entrepreno kiu koncentrigis siajn konojn en la adaptado de maŝinoj por poluri metalojn al disvolvigo de spiraparato por la plej urĝaj pacientoj kaj samtempe helpi en la provizo de materialo por hospitaloj kiuj alfrontas la Covid19-epidemion. GPA kalkulas ke, je la komenco, ĝi povos produkti 150/200 aparatojn ĉiutage, kio povas kreski poste ĝis la fabrikado de 300/tage.




Fonto: Vilaweb