dissabte, 8 d’agost de 2020

Mortis Casaldàliga, la episkopo de la malriĉuloj

 Okaze de la morto de Pere Casaldàliga, ni reproduktas parton de la vikipedia artikolo pri lia biografio. Rekomendindas vizito al aliaj lingvoj por pli klare vidi la figuron de tiu elstara misiisto, kiu konsideris kapitalismon peko kaj akre kritikis la hipokritecon de la katolika eklezio. Li estis plurfoje mortminacita pro lia helpo al brazlaj indiĝenoj kaj kamparanoj (unufoje li savis sian vivon ĉar la sikario sendita lin mortigi eraris la homon):

Pedro CASALDÁLIGA ([pedro kasaldáliga] , CMF ; naskiĝis la 16-an de februaro 1928 en Balsareny, mortis la 8-an de aŭgusto 2020 en Batatais; vera nomo Pere Casaldáliga i Plá) estis katalundevena brazila episkopo.

Li estas emerita episkopo-prelato de São Félix do Araguaia (Brazilo) ekde la 2-a de februaro 2005. Li estas klaretiana pastropoeto kaj li estas grava reprezentanto de la movado Teologio de la Liberigo pro kio li devis alfrunti akrajn kontraŭstrarojn de la eklezia estraroj kaj de la regantoj kaj potenculoj de la regionoj kie li aktivis naturalizita brazila.


Dom Pedro, kun tukuma ringo en dekstra mano.

Moto

« Nada possuir, nada carregar, nada pedir, nada calar e, sobretudo, nada matar » (« Nenion posedi, nenion ŝarĝi, nenion peti, nenion prisilenti kaj ĉefe nenion mortigi »)

Video-dokumentario pri la vivo kaj penso de Pere Casaldàliga (katalunlingva): 

dimecres, 5 d’agost de 2020

"Ni katalunoj ne havas reĝon" (deklaro ĉirkaŭ la fuĝo de la hispana emerita reĝo)

Quim Torra - RTVE.es

"Ni katalunoj ne havas reĝon" asertis Torra ( katalunia prezidento), kiu plu defendis la sendependisman projekton en la nuna realo. "Ni solidaros ĉiam kun la hispanaj respublikistoj, sed nia vojo estas nia projekto pri Kataluna Respubliko", li klarigis."Ni postulas respondecon al la hispana registaro, kiu permesis, faciligis kaj aplaŭdis la fuĝon de homo plenplena de priviliegioj", li aldonis. Kaj li sindemandis pri la rolo de la hispana vicprezidento Carmen Calvo en la afero.
Laŭ TVE (ĉefa hispana televido), Calvo probable estis la membro de la registaro kiu traktis kun la reprezentantoj de la reĝo ĉiujn detalojn pri la foriro de la emerita reĝo. "PSOE, Unidas Podemos kaj Comuns (koalicio nuntempe reganta la ŝtaton) estos kompliculoj de tiu ĉi fuĝo se ili nenioj faras por ĝin eviti", avertis Torra al la hispana registaro.

Tradukita fragmento el artikolo de ĵurnalo Ara. Originale redaktis: Anna Mascaró. Barcelono, 5a de aŭgusto de 2020.

dissabte, 1 d’agost de 2020

Letero al eksterlanda amiko: EN KATALUNIO NI ĈIAM VIVAS STREĈE

Eble vi memoras ke, la 1an de oktobro de 2017 okazis referendumo pri memdetermino en Katalunio, kie balotis 2,3 milionojn da homoj (43% el la elekto-censo) kun rezulto de 90,1% favoraj al la sendependeco, kaj ke, la hispana ŝtato sendis 10.000 policanojn por malebligi la referendumon, kio rezultis en pli ol mil vunditoj. De tiam, la movado plu restis firma kaj venkis en ĉiuj elektoprocezoj, malgraŭ tio, ke la subpremado sekvis senĉese.


Protesto kontraŭ la vizito de la Reĝo al urbo Poblet, 20/07/2020 (Vilaweb)

Mi volas ekspliki al vi, kial estas tre streĉiga esti kataluna sendependisto kaj kial ne estas paco kaj ripozo por ni, tiom longe kiom ni  ne akceptas rezigni pri nia politika celo, legitima celo, kiel iu ajn alia, tial ke ĝi estas strebata sen perforto. Male ol tio, la ŝtato ja uzas perforton kaj ĝi kondamnis, per punoj inter 9 kaj 13 jarajn, naŭ katalunajn gvidantojn sub akuzo de organizado de referendumo. La tiama (katalunia) prezidento Puigdemont kaj aliaj membroj de la kataluna registaro ekziliĝis en Eŭropo kaj ili ne estis liveritaj al la hispanaj aŭtoritatoj ĉar germanaj kaj belgaj juĝistoj ne trovis indicojn pri delikto. La katalunaj sendependismaj partioj helpis elpostenigi la antaŭan hispanan dekstrulan registaron, sed la nuntempa social-liberala registaro plu restis same hispan-naciisma kiel la antaŭa kaj la subpremado kontinuas. Por kontentigi Merkel-on, la hispana registaro akceptis partopreni intertraktan rondon kun la katalunoj, kiu disvolviĝis en februaro, por unua kaj lasta fojo, kvankam la celo estis renkontiĝi ĉiumonate. En julio oni reproponis sed evidentas la malentuziamo por tio.

Sub preteksto de Kovim-19, la hispana registaro recentraligis la hispanan duonfederacian sistemon kaj ne permesis al Katalunio memregi kontraŭ la viruso. Hispanio uzis militistojn kaj policanojn por informi ĉiutage al la gazetaro. Kvazaŭ ni estus en iu diktatora reĝimo. Justico ne permesis la katalunajn politikajn prizonulojn eliri el prizono pro la danĝero de la Kovim-19, kontraŭdirante la rekomendon de MSO (Monda San-Organizo). Temis pri venĝo kontraŭ la malliberuloj. Nun, jam iom restarigitaj de la komenca virus-impakto, ni reiras plene al la brua ritmo de la politiko en Katalunio. Neimagebla ritmo kompare kun aliaj landoj de Eŭropo. Katalunoj ne povas disvolvigi trankvilan vivon nek koncentriĝi en personajn projektojn ĉar la politikaj novaĵoj konstante skuas la ĉiutagon kaj devigas nin ĉiujn esti konektitaj por antaŭvidi de kie venos batoj. Juĝu vi mem:

Protesto kontraŭ la vizito de la Reĝo al urbo Poblet, 20/07/2020 (Vilaweb)

Meze de la pandemio, la svisa kaj la angla gazetaro informis ke la antaŭa reĝo, nomumita de la diktatoro Franco, estas juĝata en Svislando pro bankokontoj el 100 milionoj da eŭroj venantaj el supozitaj malleĝaj komisionoj el la saŭda monarkio. 
Ankaŭ, naŭ aktivistoj, arestitaj dum kvar monatoj sub akuzo de preparado de atencoj, estis kondiĉe liberigitaj, kio evidentigis ke oni ne havis ajnan pruvon kontraŭ ili kaj ke la tuta afero aspektas invento de la polico. Oni alvokis por deklaro kunlaboranton de la prezidento Puigdemont ĉar li pagis 14 eŭrojn en la aŭtovoj-pagejo kun la celo viziti la politikajn prizonulojn kaj cetere ĉar li vojaĝis al Nov-Kaledonio kiel internacia observanto de ilia referendumo pri memdetermino.
Ni povis ankaŭ spekti per televido la juĝadon de kvar ĉefpostenuloj de la kataluna polico akuzitaj je ribelo pro lia sinteno dum la okazigo de la referendumo. Ni konstatis dum la evoluo de la juĝado, ke ĉiuj akuzoj malprosperis, sed ni ankoraŭ atendas la verdikton.
Intertempe, elklasigitaj dokumentoj de CIA (la usona spionagentejo) informis ke la hispana eksprezidento Felipe González estis respondeca pri la terorisma grupo GAL, kiu murdis 27 eŭskojn kaj torturis aliajn 30.
Iom poste, la hispana justico alvokis por deklaro al kataluna deputitino kiu bone situiĝis por estonte gvidi katalunan gravan sendependisman partion. Oni akuzas ŝin pri korupto, akuzo plej verŝajne inventita de la polico.
Iom poste, oni surprizis nin per tiu novaĵo, ke post 6 jarojn da antendado, ĝuste nun, oni ekjuĝos la eksprezidenton de Katalunio Jordi Pujol kune kun lia familio, pro krima asociiĝo kaj koruptiĝo. Tiamaniere oni kaŝos la koruptiĝon de la reĝo kaj damaĝos la sendependismajn partiojn kiuj sin preparas por baldaŭaj elektoj.
The Guardian, informis ke, la saĝtelefonoj de diversaj sendependismaj politikistoj estis malleĝe spionitaj per programo de israela entrepreno kiu tion vendas al ŝtatoj persekutantaj krimulojn kaj teroristojn.

Protesto kontraŭ la vizito de la Reĝo al urbo Poblet, 20/07/2020 (Twitter)

La kataluna registaro volis ĉirkaŭfermi kelkajn municipojn pro la reŝpruco de kovim-19 kaj la justico provi blokis la iniciaton asertante ke per tio, oni damaĝus fundamentajn rajtojn, tamen, en aliaj lokoj la justico ingnoris tiujn damaĝojn.
Oni ankaŭ ekmalkovris ke, supozite, la antaŭa reĝo havas, en la palaco-loĝejo de la reĝa familio, milionojn da eŭroj kiujn li ricevadis ene de sekretaj valizoj kaj ke li administras tiun monon per kalkulmaŝino. La nuna reĝo asertas ke li ne scias ion ajn pri tio ĉi. Eĉ pli, la eksamatino de la antaŭa reĝo, atestanto en la juĝo kontraŭ li, ricevis minacon pri fusilpafo ĉe la fenestro de sia domo en Anglio. Mafio-simile. La nuna reĝo antaŭnelonge vizitis Katalunion kaj la kataluna sendependisma movado organizis grandan protesto-manifestacion, kvankam la forta polico-mobilizado malpermesis al manifestantoj proksimiĝi al la monarko, dum 15 personoj kun hispanaj flagoj senĝene trairis la baron. Tio estas, limigo de la rajto al manifestiĝo surbaze de ideologio.
La sekvan tagon komenciĝis la juĝo kontraŭ la promesplena deputitino. La saman tagon estis absolvitaj du katalunaj aktivistoj arestitaj dum la protestoj kontraŭ la verdikto kiu enprizonigis la sendependismajn gvidantojn. Ili estis retenataj en malliberejo 8 monatojn pro ilia maroka origino! Aliaj du marokanoj estis deportitaj al ilia origina lando. Restas ankoraŭ ĉirkaŭ tridek aktivistoj atendanta juĝon pro la sama afero.
Ni ĵus eksciis ke estas 197 akuzitoj pro neperforta protesto en la landlimo kun Francio, ankaŭ pri la menciita verdikto. Du membroj de sendependisma partio estos juĝitaj ĉar ili rifuzis respondi la demandojn de la ekstremdekstra partio VOX, ĉe la prokurora flanko, kie ĝi estis akceptita kiel popola akuzo, kio estis uzata por sinpropagandi kiel protektantoj de la unueco de Hispanio (en tiu momento VOX ankoraŭ ne havis reprezenton en la parlamento. Hodiaŭ ĝi estas la tria povo en la hispana deputitaro).
Estas ankaŭ atendantaj juĝon kvin juristoj kiuj deĵoris kiel sindikoj dum la referendumo. Estonte komenciĝos juĝon de 30 homoj pro misuzo de mono kaj malobeo,...eĉ la nuna prezidento de Katalunio, Quim Torra, probable estos elpostenigita pro tio ke li pendigis, ĉe la sidejo de la registaro, afiŝon por denunci la ekziston de politikaj prizonuloj. Tio provokos ke oni abrupte finos la regadperiodon, unu jaron pli frue ol normale, kaj la organizon de anticipaj elektoj.
Eble ni kapturnigis vin per tiom multe  da novaĵoj kiuj, en aliaj landoj, okazas de monato al monato aŭ de jaro al jaro. En Katalunio ĉiusemajno aŭ eĉ tagon post tago okazas tiaj novaĵoj. Katalunoj estas pacemaj kaj ni deziras nur demokratie decidi nian politikan statuson, sen ni eltenas multe de premoj kaj maljustaĵoj. EU opinias la aferon kiel interna al Hispanio kaj rifuzas interveni, sed la hispana naciismo transiras ĉiujn akcepteblajn limojn. Nepras ke EU kaj la mondo entute reagu antaŭ ol estos tro malfrue!


Ĉi blogero estas esperantigo el: Les Cartes del Jordi

dimarts, 16 de juny de 2020

Biografia enkonduko pri Andreu Nin (Vikipedio)


Bildo: Fondaĵo Nin
Andreu NIN i PÉREZ (naskiĝis la 4-an de februaro 1892 en VendrellTaragono, mortis la 20-an de junio 1937 en Alcalá de Henares), ĉefe konata kiel Andreu NIN, estis hispana politikisto kaj sindikatisto. Nin, kiu krome laboris kiel instruisto kaj ĵurnalisto, estis fondinto de la Laborista Partio de Marksista Unuiĝo (POUM) kaj iĝis unu el la ŝlosilaj figuroj de la marksismo revoluciema de la unua duono de la 20a jarcento en Hispanio. Li malaperis (estis malaperigita) dum la daŭro de la Hispana Enlanda Milito, post esti arestita fare de la aŭtoritatoj respublikaj kie hegemoniis la regado de komunistoj.




Unuaj jaroj

Spite malriĉa deveno — li estis filo de ŝufaristo kaj kamparanino—,[1] danke al gepatraj klopodoj kaj al propra inteligento li sukcesis iĝi instruisto kaj translokiĝi al Barcelono tuj antaŭ la Unua Mondmilito.[2] Kvankam li instruis dum ioma tempo, en laika kaj liberecana lernejo, tuj dediĉis sin al ĵunslismo kaj politiko.
En 1911 li aliĝis al la katalunisma federisma movado,[3] sed la tiama socia konfliktaro evoluigis rapide al klasbatalaj idearoj. La jaro 1917 estis ŝlosila por lia vivo: okazintaĵoj kiaj ĝenerala striko de aŭgusto, la Rusia revolucio aŭ la luktoj inter la barcelonaj dungistaro kaj sindikatoj, ĉefe la Confederación Nacional del Trabajo (CNT), markis lin profunde. Li dekomence aliĝis al la Partido Socialista Obrero Español (PSOE), sed tuj li ŝanĝis al la revolucia sindikatismo kaj aliĝis al la CNT, en kiu post ĉeesti en la dua kongreso de 1919, li defendis ĝisn eniron en la Komunistan Internacion kaj anstataŭis kiel ĝenerala sekretario de la Nacia Komitato Evelio Boal, kiu estis estinta murdita . En novembro de 1920 la propra Nin suferis atencon fare de la tiel nomita Liberaj Sindikatoj (fare pafistoj dungitaj de la barcelona dungistaro) kiu preskaŭ mortigis lin.[4]
Legu pli ĉe: Vikipedio

Teksto: Andreu Nin. Marksisma revoluciulo, kataluna kaj internaciisma. Omaĝe al la 50a datreveno de lia forpaso, murdita fare de la stalinismo. Majo 1987

dissabte, 13 de juny de 2020

Mesaĝo de Carme Forcadell, eksprezidanto de la kataluna parlamento

Morgaŭ estos la 814a tago de mia restado en malliberejo, la sama nombro de tagoj kiujn mi postenis kiel prezidanto de la Parlamento. Mi ĉiam defendos la liberesprimon. La sola limo estas la respekto al la homaj rajtoj.

diumenge, 7 de juny de 2020

Damunt d'una terra (Sur iu tero)- Lluís Llach. Bildoj de 1977


La kanto parolas pri junulo (Maurici), kiu hezitas ĉu resti senmova antaŭ la maljusteco aŭ ĉu ribeliĝi kaj ekagi. Ĉe la fino li klare decidas; li serĉos siajn kamaradojn kaj eliros surstraten.


LAm  (Am)
Vailet, et diuen que a les guerres
Knabet' , oni diras ke en militoj

               SOL  (G)
tan sols hi ha tristeses,
estas nur malĝojoj,

               LAm (Am)
no s'hi guanya mai.
ne estas ajna venk'

LAm (Am)
Damunt d'aquesta terra encesa
Sur tiu ĉi tero fajra

                 SOL (G)
tot allò que és feble
ĉio ajn malforta

                DO  MI (C E)
vol ignorar els mals.
kapturnas pri la fi'.

LAm  MI      LAm    MI  (Am E  Am E)
I en Maurici va escoltant
Kaj Maurici aŭskultas plu

LAm            FA          MI     LAm  (Am F  E Am)
però segueix a terra sense fer-ne cas,
sed li restadas longe sen ajna reag',

LAm        MI     LAm        MI  (Am E  Am E)
perquè uns altres li han dit tant
ĉar aliaj diris tre

LAm         FA            MI      LAm  (Am F  E Am)
que la seva vida és patir sota el fang...
ke lia sorto estas vivi en la kot'...

LAm (Am)
Recorda les raons que un dia
Memoru pri la iama kialo

                 SOL  (G)
varen canviar el signe
kiu ŝanĝis la signon

               LAm  (Am)
d'aquell temps passat.
de pasinta temp'.

LAm  (Am)
Ell ha marcat la teva vida
Ĝi markis vian vivon

          SOL (G)
amb una ferida
pere de ĉi vundo

               DO  MI  (C E)
que tu has de curar.
kuracenda nun.

LAm  MI      LAm    MI  (Am E  Am E)
I en Maurici va escoltant
Kaj Maurici aŭskultas plu

LAm            FA        MI       LAm  (Am F  E Am)
i pensa que ja sap el perquè dels mals.
kredas li kompreni kial estas fi'.

LAm       MI     LAm   MI  (Am E  Am E)
Però se'n torna, està dubtant,
Sed returnas pro hezit',

LAm           FA               MI       LAm  (Am F  E Am)
i altres veus ressonen també al seu voltant.
kaj aliaj voĉoj resonas ĉirkaŭ li.

Vailet, no siguis anarquista
Knabet' ne estu anarkiisto

i vés a la conquista
iru al konkero

de l'honor més alt,
de alta honor',

que al teu costat tindràs la força
je via flanko estos la forto

que ens porta l'ordre
kondukanta al ordo

i ens permet la pau.
kaj al vivo en pac'.

I en Maurici sap molt bé
Kaj Maurici scias ke

que, si només dubta, poca cosa té.
lia hezitado estas sen util'.

En Maurici sap què fer,
Kaj Maurici certas jam,

trobarà als companys i sortirà al carrer.
li serĉos kamaradojn, iros al la strat'.