Mercè Rodoreda, plurlingve

Enkonduko de Vikipedio:

Mercè Rodoreda i Gurguí [[[kataluna lingvo|katalune]]: mərˈsɛ ruðuˈɾɛðə] (naskiĝis la 10-an de oktobro 1908, mortis la 13-an de aprilo 1983) estis hispana romanistino en la Kataluna lingvo.

Ŝi estas konsiderata de multaj kiel unu el la plej gravaj katalunaj romanistoj de la postmilita periodo. Ŝia romano La plaça del diamant ("La placo de la diamanto", 1962) fariĝis la plej aklamita kataluna romano de ĉiuj tempoj kaj ekde la jaro de ĝia unua publikigo, ĝi estis tradukita en pli ol 30 lingvoj. Ĝi temas pri ĉiutaĝaĵoj kaj intima vivo de personoj dum la milito kaj ankaŭ estas konsiderata de multaj kiel la plej bona romano temanta pri la Hispana Enlanda Milito. Pri ĝi oni filmis kaj kinan filmon kaj televidan.

Kaj jen fragmento, tradukita al pluraj lingvoj, el la rakonto El mar, el la libro La meva Cristina i altres contes:

Ili marŝis malrapide. Tiu plej alta estis solena viro, eleganta, kies barbo estis griza kaj vangoj ruĝetaj; tiu alia, maldika, nerazita, kies aspekto kvazaŭ ĵus resaniĝanta. Ili estis absorbiĝintaj en la konversacio kaj tiu plej alta haltis de tempo al tempo kaj karesis sian barbon kvazaŭ se li volus bone mezuri la dirotajn vortojn,

-Oni ne havas tempon por ĉion fari en la vivo. Ridi kaj plori, amuziĝi kaj malamuziĝi... ĵus naskiĝinte oni devas ekpretiĝi por mortiĝo. Ĉar la ploremo de la beboj klare montras ke tion ili sentas.

-Kion ili sentas?

-La disa flaro de la morto... Iom pli poste oni alkutimiĝas al ĝi...

Portugale

Morse

Japane

Angle (denaske)

Angle (nedenaske)

Tibete

Slovake

France

Itale

Hispane

Okcitane

Kimre

Esperante

La blogero fontas el antikva anonco publikigita en Ipernity

Eblas plu legi pri Rodoreda en la koncernaj vikipediartikoloj (entute per 43 lingvoj).

La Esperanto-movado en Katalunio

                                         (Artikolfragmento de Francesc Poblet i Feijoo, historiisto kaj kunlaboranto de la revuo Lletres. Originale katalunlingva)                                                                                                                 La unua grava disvastiganto de esperanto en Katalunio estis, ekde 1905, la verkisto kaj katalunisma politikisto Frederic Pujulà i Vallès, pere de iliaj artikoloj en la revuo Joventut kaj la organizado de la 5a Internacia Kongreso de Esperanto en Barcelono en 1909. Tiam la urbo iĝis la ĉefurbo de la monda esperantismo kaj la evento signifis grandan impulson al la movado en tuta Katalunio. En la jaro 1910, oni kreis la nacian esperantistan organizon, la Kataluna Esperanto Federacio. Samjare, la konstituiga kongreso de la sindikato CNT (Nacia Konfederacio de la Laboro), erkomendis al la laboristaj societoj la uzon de Esperanto. Esperanto ĉiam estis varme akceptata ĉe la laboristaj grupoj, aparte inter anarkiismaj, pro ilia internaciisma karaktero, sed ankaŭ ĉe la katalunismaj grupoj, ĉar la esperantismo implicis la idealojn pri egaleco kaj frateco inter popoloj kaj lingvoj. Same, ĝi estis ligita ankaŭ al vegetaranismo, naturismo, spiritismo kaj framasonismo. Elstaraj homoj kiel Andreu Nin, Joan Amades kaj Carles Riba estis esperantistoj.                                                                                                                                   La Granda Milito signifis seniluziiĝon por la homoj plej idealismaj kaj humanismaj kaj la esperantismo iĝis unu plia viktimo. Oni devis atendi ĝis la 1920aj jaroj por la renaskiĝo de la movado, malgraŭ la subpremado far la diktatoro Primo de Rivera, kio kulminis per granda krizo en 1928, kiam la kataluna ĉeforganizo estis devigata submetiĝi al la hispana. En tiujara Kataluna Kongreso en Vinarós oni decidis ĉesi la aktivadon antaŭ ol akcepti la kondiĉojn de la diktaturo. Fakte, la esperantista movado ĉiam estis ligita al la defendo de la lando, ĝia lingvo kaj ĝia kulturo.                                                                                                                                                                                                                                     Post la alveno de la Respubliko, la esperantismo vaste ekspansiiĝis. Dum la intercivitana milito, estis okazo provi la komunikan utilon de Esperanto je internacia nivelo. La Generalitat (kataluna registaro) eldonis esperantlingvajn afiŝojn kaj aperis pluraj revuoj en la internacia lingvo, distribuataj dise tra la mondo. Tio signifis sekve, plian politikiĝon de la movado, klare ligita al la defendo de la libereco. Ĉiuj esperantaj grupoj de la lando unuiĝis por krei la Kontraŭfaŝisman Esperantistan Komitaton de Katalunio kaj iliaj aktivaĵoj plimultiĝis. Post la milita malvenko, la esperanto-movado iĝis komplete elartikigita. La frankisma subpremado agis tre severe tiukampe. Kelkaj esperantistoj provis sin organizi en la koncentrejoj de Nord-Katalunio, kie alvenis iom da helpo el la internacia esperanta komunumo. Oni devis atendi ĝis 1980 por vidi la fondiĝon de Kataluna Esperanto-Asocio, internacie rekonita kaj reprezentanta la kontinuon de la antikva Federacio, estante nun la ĉefa organizo de la katalunaj esperantistoj

La Deklaracio en pluraj lingvoj

La katalunlingva retgazeto Vilaweb alvokis siajn legantojn volontule traduki la ĵus aprobitan Deklaracion pri  Suvereneco de la Kataluna Popolo al kiel eble plej multaj lingvoj. Oni kalkulas ke la nombro de tradukoj estos pli ol kvardek. Inter la unuaj publikigitaj jam troveblas la esperanta versio, dank' al la sinpropono kaj rapida plenumo de Kataluna Esperanto-Asocio.