Gastiganto en NYC?

Mi peras mesaĝon de mia frato David, esperanto- kaj anglo-parolanto:

Mi estas David Berga, kataluna esperantisto el Barcelono. Mi, kune kun mia frato Karles Berga (kiu estas e-isto de jam pli ol 25 jaroj) aperis dum multaj jaroj en Pasporta Servo. Nun mi bezonas loĝejon por kelkaj tagoj en NYC.

Mi estas aktoro kaj teatra manaĝero kaj devas ĉeesti la venontan APAP konferencon en Manhatano 9a-17a januaro . Kompreneble temas pri multaj tagoj, do se iu povas gastigi min 4 noktojn, tio estos sufiĉe kaj dankinde.

Elkoran dankon.

Virciklo

La nova biciklomodelo kreita de Decathlon S.A. devigas revizii la esperantan regulon laŭ kiu oni aplikas nur la pronomon "ĝi" al objektoj. Estas sufiĉe klare ke oni povas distingi la sekson de la pedalveturiloj. Mia kuzino, laboristo de tiu entrepreno, sendis al mi foton de la prototipo kiun oni lanĉos al la merkato la venontan 1a de januaro.

La prototipo de Apertium

Bonega novaĵo! La programo Apertium jam uzeblas por traduki tekstojn de la kataluna aŭ hispana al esperanto! Ĝi havas la kutimajn limojn de maŝintradukiloj sed ĉiuokaze estas plia kaj utila ilo por lingvemuloj: klaku Apertium.

PEPE riĉiĝas

La lingva projekto PEPE (vidu pli malsupre), riĉiĝas per aldono de retligiloj, sekvante la leĝon: pli valoras unu bildo ol mil vortoj. Ni ĵus komencis enkonduki ilin, havu do paciencon. Laŭdire pacienco naskas sciencon.

Esperanto en La Ciutat Cremada (La Bruligita Urbo)

Visiteu si cal: http://www.youtube.com/watch?v=Ij2JMYj5tfg

Por muzikemuloj kaj muzikamantoj

Mi ĵus ricevis la ligilon de tre interesa blogejo dediĉita al la muzika mondo. Nepre vizitu ĝin en tiuj ĉi kristnaskaj tagoj: http://esperantomuziko.blogspot.com/2007/12/kristnaskaj-donacoj-vi-ne-scias-ankora.html

Plena Enllustrita Paraŭlaro d'Espercatalà (PEPE)

Alitxilo: Butlleta feta amb pell de litxi per apuntar-se a congressos xinesos. Antigament es feia amb papé d'alòs -alotxilo- o papé de fumà - alfumilo-(aquest darrer durant l'època de Fu man txú). Podeu clicar aquí per veure la composició del litxi. La part anomenada arilo és en la que s'escriuen les dades de l'alitxant.

Bunjol-sur-mer: Postre típic de la costa nord de França, lloc on s'acostumaven a reunir els primers espercatalistes. L'expressió "mer" es refereix a la mermelada bretona. Aquest postre va esdevenir tant popular entre els comensals que al final li van posar aquest nom a la localitat on feren el primer Congrés Internacional.

Cara Mico: Fòrmula que encapsala els escrits dirigits a persones de les quals es deconeix el nom. No és clar el seu orígen, es creu que té relació amb el fet de que tots els humans venim del mico, independent de títols i classes socials. Quan se sap que el mico destinatari és femella s'utilitza la fòrmula Cara Miquino. Podeu clicar aquí per veure el grup literari que va promoure la fòrmula.

Cocodrilar: Es diu quan dos o més espercatalistes drilen cocos en lloc de parlar espercatalà. Drilar cocos està mal vist per les persones que no saben drilar cocos. Podeu clicar aquí per veure una emissora clandestina de driladors de cocos.

Comensant, Etern: Persona que demana paciència pel fet de no dominar l'espercatalà. Actualment es trova en discussió si els comensants són una ètnia o una comunitat lingüística minoritzada. La seva expressió preferida és: -pola, com estàs? Per això hi ha qui els anomena polaco-mestissos (argument que invalidaria la hipòtesi ètnica).

CPR: Inicials de Cent Porama Renkontiĝo (Cent per una Trobada Amorosa) Reunió campestre on els participants s'estimen i aspiren a ser cent, però no més decent. Els responsables de la CPR han posat a la venda un manual de comportament per a interessats en participar-hi. Podeu clicar aquí.

Disvastigar/Disvestigiar: Deixar vestigis arreu. En espercatalà antic deix-vestigiar. Existeix la variant investigar/investigiar per els casos en que es vol recalcar que els qui disvastiguen són de sexe femení. Oficiosament existeix també travestigar/travestigiar per a transexulas i altres opcions.

Esperanta Civitistan: País imaginari on els habitants són de color verd com en Peter Pan, on hi viu un rei-emperador just i culte. Tenen un senat, cònsuls, vicecònsuls i videocònsoles. Per accedir a la ciutadanía del país només cal parlar i entendre el civitistaní i omplir una butlleta. Els civitistanís parlen una llengua secreta que guarden gelosament en el seu potala. La llegenda diu que Civitistàn es trova en un nivell d'existència superior al mortal i alguns el comparen amb Xangri-là* o Stangri-llats.

Et: Sufixe per indicar que el subjecte del subjecte no pertany al planeta terra. En Zamenot va tenir la idea d'introduir-lo en l'espercatalà mentres veia una pel·lícula de Steven Spielberg. Veiem alguns exemples: nen = persona petita; nenet = persona extraterrestre petita/ aliè = d'un altre; alien-et = d'un altre planeta o planetet/ plana = terreny llis sense promontoris; planeta = terreny esfèric al cosmos.

Famosos, Espantistes: Introduint-nos en els anals del moviment a favor de l'espanto trobem una llista de personats il·lustres: Dofí Dalmar, Pujarà Alvallès, Suant Correcaminas, Cartes Arriba, Pedra Noés, Manual de Secabra, Elverd Puig, Furriol Més-hip, Lector Arròs i Anara Ventós (la única dona que hem trobat, apart de Silaví Roque, que encara s'està investigant quin idioma parla).

Farbescatol: Producte farbacèutic a mig camí entre el frenadol i una capsa d'aquareles. Per alguna raó desconeguda Farbescatol a donat nom a un portal de videos on els espercatalistes hi aboquen tot el que troben.

Gerda Malaperis: Nom de la primera noia desapareguda dins del moviment espercatalista. Se'n va fer una pel·lícula que reconstruia, a càmera lenta i didàctica, tots els detalls del crim. No va ser el primer cas. Una mirada al nostre moviment espercatalista actual posa en evidència la misteriosa manca d'espercatalistes femenines. Podria tractar-se d'un cas de trata de verdas que obliga a les espercatalistes segrestades a prostituir-se en països com Civitistan i Taitxilandia.

Ho, el meu cor!: Poema que Zamenot va escriure per a una fundació que recaptava fons per a les malalties cardiomusculars. Recordem que en Zamenot era metge i havia exercit de cirurgià a cor obert. També va tenir un paper secundari en alguns capítols d'El Cor de la Ciutat, emès pel canal tovotri de Polónia.

ITP: Inicials d'Internacie TelePido. Projecte d'entrar en el llibre guines dels récords omplint de diners la guardiola més grossa del Brasil. El seu promotor, Efluvio Repelo, va crear una televisió via internet per que tots els espercatalistes poguessin aportar el seu granet de txorra. Actualment es troben desapareguts, la guardiola i el mateix Efluvio. Hi ha qui afirma haver-lo vist en bermudes a les Illes Desfalkland.

Katido: L'any XXL, un grup de reformistes encapsulats pel general Bofront varen escindir-se de la comunitat espercatalista i varen crear el katido, una nova llengua amb particularitats pròpies. Per exemple, en katido per dir papa/mama no es diu pepo/pepino sinò papa/mapa; la ce trencada és substituida per la ce en cursiva; el plural no acaba en eso sinó en egb. S'acusa al katido de ser un espercatalà massa oriental. Actualment el katido només el parlen 4 kats.

Ki'sta B: Lloc web de on es penjen fideos informatius subtitulats. Quan l'entrevistat parla en espanto, els subtítols són en espercatalà antic i vicebarça.

KTP: Abreviació de Kanti En Pluv' (Cantar Sota la Pluja). KTP és un ensembla de música variada o varieté d'arrel transicional i pulular. Canten en l'idioma orinal i en espanto, normalment a la plaça del Rei o en trobades espantistes. Han editat dos discos ambpactes: Sojle de la klara temp' ( A Sòller s'aclara el temps) i Plaĉas al mi (Al mig de la platja). Els dos van ser inspirats durant una estada a Mallorca en ocasió d'un congrés d'espercatalà.

Homaranisme: Moviment homanista que proposa l'onanisme aquí i ara. Antigament s'anomenava Ho-marranisme, possiblement per influència de la classe eclesiàstica que considerava pecat cert tipus de plaer.

La Espera: Cançó tradicional que els espercatalistes consideren el seu himne primordial. Serveix per obrir llaunes de congrés. Alguns espercatalistes crítics utilitzen l'espercatalà prehistòric
per rebutjar aquest tipus de càntic, tot dient "malamikete de la nacjes, kadó, kadó, jam temp' está" (em fan una miqueta de mal les natges, que dur, que dur, hi ha tempesta). Podeu observar el llenguatge apòcrif de la crítica. Això és degut a que en la primera època de l'espercatalisme existia l'ascensura (recordem que el mateix pare de Zamenot era ascensorista).

Lifting: Esport que consisteix en deixar-se caure pel buit de l'ascensor, en forma similar al ponting. S'està estudiant prohibir la modalitat lifting sense corda per l'elevat nombre d'accidents mortals. És un esport amb poca acceptació perquè quan el participant baixa pel buit de l'ascensor, l'adrenalina baixa amb ell i després no hi ha forma de fer-la pujar.

Pasporta Selvo: Llibret amb adreces que et permet dormir a casa d'espercatalistes d'arreu de la selva amazònica. Els únics requisits indispensables per pertànyer-hi és no cocodrilar ni anacondar, i comprar el llibret o oferir la pròpia cabana perque puguin tranoctar altres membres.

Quinze de desembre: Diada anacional dels espercatalans. Se celebra la derrota dels espercatalans de moscatell en mans de les tropes bourbòniques, dirigides per Philip the NumberFive. En aquesta data s'organitzen picnics i aperitius arreu del país i s'ofereixen rams de plors a l'heroi Ferriol de Calcesnoves.

Raŭmista: Espercatalista caracteritzat per la seva tendència a raŭmiar-se les coses. No confondre amb raŭmiant, adjectiu aplicat a les vaques, siguin boges o no.

Taula de mots correlatius: Taula on es dipositen els mots que corren relativament. Alguns exemples són: què, quan, quom, qui, querquè, quaquina manera, tiu, tia, tiet, tieta, tió, tiarro, iu, ia, iot, i és, i era, iaia, iaiu, ...

Tohuvabohuo!: Neologisme que en Zamenot va voler introduir en la llengua però que no va tenir èxit. El seu significat és: quin sidral ha muntat el bofront, mare meva! L'academia de les males llengües va dictaminar que aquesta expressió no acomplia els requisits de nutralitat i falicitat d'aprenentatge. En Zamenot no va voler enfrontar-se amb els bofrontistes i va optar per utilitzar la versió abreviada ohú! i només en cercles íntims.

Txapelet: Algunes lletres de l'alfabet espercatalà porten accent en forma de carpa de circ anomenat txapelet o accent circusflex.

Vamba, La: Objecte de culte per la comunitat espercatalista. De la mateixa manera que, segons els cronistes, Crist va perdre l'espardenya, se sap que en Zamenot es va perdre la vamba. Existeix tot un ritual sardànic al voltant d'aquest objecte, on els participants, en rotllana, arriben a l'èxtasi a través del contacte boca-galta, en alguns casos boca-boca, al ritme d'una música tribial en un ambient de semifoscor. Sovint després d'haver ingerit uns beŭratges anomenats bierihuana i vinkolao.

Vikipiedia: Enciclopiedia mundial virtual com unitària. És una paraula composta: "Viki" que és una paraula vikinga que vol dir dibuix animat i... sobre "piedia" hi ha dues hipòtesis, alguns diuen que significa fet amb els peus i altres que diuen que significa fet per gent d'a peu (gente de a pié, en espercastellà antic). Existeixen moltes versions d'enciclopiedia virtual: la biciclopiedia, la logopiedia, la ensupiedia, la propedectipiedia,etc. Així com en diferents idiomes: en sord (de l'illa de Sordenya), en austral i pitec (d'Australopitèquia), en vaticà (de Vatiquistan), en rusc (de Rusquia), en desfalk (de les Illes Desfalkland), en lesbià (de l'Illa de Lesbos), etc.

Zamenot, Lluís Llacsar: Nascut per les rodalies de Sant Menof, va forpassar un dia d'abril morena de la serra. Es considera el primer parlant d'espercatalà. Va ser contemporani de l'abat Schlecker, creador del primer supermercat alemany internacional que assolí cert èxit.
La seva pertinença ètnica i nacional ha estat sempre matèria de controversia però la versió més acceptada és que Zamenot provenia del nord d'Afroamèrica, tenia nacionalitat alabamesa però era nascut en el sí d'una família d'emigrants cubano-animistes, molt relacionats amb el Casal Català de La Havana. Va estudiar medicina i va exercir de cirurgià fins que va ser expulsat del gremi per signar les seves operacions amb el pseudònim Doktor Espanto (el que té espant). Llavors es va especialitzar en oftalmo-logia masònica.

* (Alguns autors de llegendes l'anomenen Xambal·là o Shambalà que significa S'em va l'olla)

Historia kuriozaĵo

En la jaroj 1920aj aperadis semajna gazeto kies ĉefredaktoro estis Teo Jung. Ĝi havis la titolon "ESPERANTO triumfonta", kun ĵurnala formato ĝi estas la prao de Heroldo, informanta pri esperantaj aferoj, kun reklamoj kaj anoncetoj en la posta paĝo.
Pro ia mistera kialo, la numero 73 estis satira kaj humurplena, ŝanĝante ekzemple la ideon de Universala Kongreso per Interplanedara Kongreso. La tuta enhavo sekvis tiun komikan tonon. Jen ekzemplo de anonceto en la lasta paĝo:
MALESPERIO
Efektive internacia, plej bele ilustrita,
monata revuo por soci-kaj ideala vivo,
spo- kaj arto, sko- kaj okultismo, homa-
humo- kaj laboristaro, im- kaj ekspresionismo,
kul-, litera- kaj naturo, kapital- kaj
esperantismo, futu-, milita- kaj vegetarismo,
scienco, ekle- kaj fantazio, ŝovi- kaj feminismo,
junularo, spiri- kaj idiotismo, ĵurnal- kaj
bolŝevismo, modo, paci- kaj sofismo, ped- kaj
demagogio, dem- kaj aŭtokratio, fot- kaj
ortografio, fi-, mu- kaj braziko, ktp. ktp.

Ĉion postulu de la eldononto
Milionofuĉki Bankrotemulow

Ni bezonas energiajn elspezhelpantojn.
(eblas prigrandigi la bildon per surklako)

Kaj ankoraŭ alia anonceto:

VERKISTOJ: kiuj ne sukcesis en sia nacia lingvo, uzu Esperanton, kaj ili trovos ĉion: bonvolajn recenzontojn, presiston, kaj eĉ legontojn.- Minimumaj sprito, stilo kaj kotizo sufiĉas. Ofertoj sub E.L.A. al la adm. de tiu ĉi ĵurnalo.

Majstroverko de la hispana kino

Tiu ĉi estas specimeno de la filmo Amanece que no es poco (Tagiĝas, sole tio ja gravas). Laŭ mi ĝi estas la plej bona humurfilmo iam ajn kreita de hispana kino. Ĝi tre similas al filmoarto de la grupo Monthy Phyton, kiun mi ankaŭ admiregas. En la video, instruisto pri naturaj sciencoj lecionas pri la karakterizoj kaj funkciado de la homa koro.
Se ĝi ne videblus ĉi tie, vizitu jutubon: http://www.youtube.com/watch?v=4X-nEaST390&feature=related

La lingva defio

Jam tradukita al pli ol dudek lingvoj! Vizitu http://dotsub.com/

La vino kaj la vinaviadilo

Invento de TBO

Kiam mi estis infano, mi tre ŝatis komiksojn, bela ponto inter simplaj bildaroj kaj libroj. Inter la plej antivaj kiujn mi memoras troviĝas TBO. TBO fariĝis tiel populara en tuta Hispanio ke oni ĉiam nomis "tebeoj"-n al ĉiuj komiksoj tiuepokaj kaj ankoraŭ multaj mezaĝuloj kaj maljunuloj uzas tiun terminon.
TBO eldoniĝis unuafoje en 1917 kaj ĝi aperadis unu fojon semajne ĝis 1996. La komikso respegulis la etoson de la socio kaj kelkaj el ĝiaj herooj estis ege trafaj. Mi memoras ekzemple pri la Familia Ulises (familio Ulises) kiu ilustris la vivon de hispana familio en simila senco ol nun Simpsons ilustras la vivon de usona familio. Sed en nia historia retino plej gravuriĝis la sekcio nomata Inventos del TBO (inventoj de TBO). Ekstravagancaj elpensaĵoj de iu profesoro Franz de Kopenhago por solvi malgrandajn defiojn aŭ problemojn. Ankoraŭ nun, kiam oni proponas amuzan solvon al iu teknika problemo, aŭdeblas la diraĵo: ha! tio estas invento de TBO!
En vikipedio vi povos pliinformiĝi en asturia (ĝermo), angla, franca kaj hispana lingvoj

La vortaro de Kel (Mikel)

Kiam mia denaska filo Mikel dujariĝis, patrino kaj mi decidis noti lian tiumomentan vorttrezoron. Lia plej frua vorto, laŭ mia memoro estis "koko", tio estis la nomo de blua gantpupo kiu aspektis dolĉa monstreto. Mikel kutimis dorlote dormi kun ĝi. Sed jen mi listigas la ceterajn akumulitajn vortojn:

pats gat(s) katoj

tei estel stelo

no/ne

xi sí jes

pom poma pomo

(to)to aŭto

iet llet lakto

aia aigua akvo

iaia avino

ium llum lumo

pat/tap tap ĉapo (botela)

tang campana sonorilo

umí dormir dormi

pi pipa suĉumo/suĉilo

bi biskvito

nem anem ni iru

papa paĉjo

mama panjo

bu (betty) boop

koko

pet puo

bi oliva olivo

pei popei Popeye (filmheroo)

po gos hundo

ai cavall ĉevalo

ton taronja oranĝo

toi sol suno

ió avió aviadilo

tai tall viando

pa pano

caca kak(aĵ)o

pipi piso

ma mazi (el la filmo Mazi en Gondolando)

acs korvaks (ĉeffiulo el sama filmo)

tim simpsons (el la tv-serio)

jac (hejma puphundo)

uco tuko (Li ĉiam postulis etan kusentegilon ĉe la mano por ekdormi)

kel mikel

ui ull okulo

pot poto

ia tà ja està jen ĝi/finite

pop pop poc a poc malrapide/a

txen tren trajno

du (dos)

pem peu piedo

dit fingro

mà mano

mei mel mielo

Nova iniciato konektas la teatran mondon kun esperanto.

David Berga Management, profesia teatra agentejo prezentas blogon, specife kreitan por la esperantistaro. En ĝi oni povos spekti selekton de videoj el diversaj internaciaj kompanioj kaj la informo pri la ebleco kunlabori:

Jen la ligilo:

http://davidbergaesperanto.blogspot.com/

Aŭ ankaŭ:

http://www.davidberga.cat/

Ina kaj malina cerbumadoj

Ĵus antaŭ mia kabeo mi estis ekdiskutonta pri la diferencoj inter inaj kaj malinaj pensmanieroj aŭ, pli ĝuste la malsamaj sent-kaj-penssintenoj laŭ genro. Mi estis preta esplori tiun kampon ĉar mi estas konvinkita ke la genra diferenco estas realaĵo same en la fizika kiel en la psika tereno. Mi ne aludas al la seksismaj ideologioj kiuj pretendas superecon de unu super la alia sed al tio ke viroj kaj virinoj ne same perceptas la mondon. Tamen diferenco neniel povas konduki al morala takso, same kiel altulo diferencas de malaltulo kaj neniu rajtas plivalorigi unun aŭ alian specifaĵon.

Tion mi entreprenis ĉar de tempo al tempo revenas la demando: kial mankas virinoj en nia esperanto-movado jam de jaroj, eble jardekoj? ĉu ne la demando en si mem implicas ke subkuŝas iaspeca diferenco genra en nia agado? Spertinte neesperantajn lingvokursojn mi ne rimarkis tiun "manko de virinoj"-n, do...la klarigo verŝajne kuŝas en nia traktado de la lingvaj kaŭ movadaj aferoj.
Mi daŭrigos miajn esplorojn je privata nivelo kaj publikigos informojn kiujn mi trovos helpopovaj, kiel ekzemple: http://gxangalo.com/modules/news/article.php?storyid=2523

Anekdote pri la vorto "virina" mi trovis kuriozan reklamon kun ZEO-aromo:
www.virinamaternity.com/index.shtml

Enviat per Karles a 14:18 0 comentaris Enllaços a aquest missatge

Onomatopeaj verboj

(re)Vizitante la Hejman Vortaron, kies ĉefredaktoro estis Jouko Lindstedt, mi aparte haltis en la lastaj paĝoj, kiuj finiĝas per listo de verboj bazitaj sur son-imitoj. Jen mi selektis kelkajn el ili:
aĥi: speco de ĝemado
aji: dolorkrio
bei: ŝafo
blablai: senĉesa babilado
boji: hundo
bubui: timigado de infanoj
ĉirpi: cikado, grilo, birdeto
gaki: ansero
graki: korvo,eligo de muko el gorĝo
grinci: akuta malagrabla sono de kunfrotiĝo
grunti: porko
heni: ĉevalo
hiki: singulto neplora
hurli: ventego, lupo
iai: azeno
jelpi: hundido, porkido
knari: seka bruo de skrapado, frotado
kraki: seka bruo de ŝirado, krevado, rompado
kukui: kukolo
lirli: rivereto
murmuri: urso, parolanta homamaso; homo parolanta mallaŭte aŭ malkontente
plaŭdi: marondoj kontraŭ rokoj; plata objekto aŭ mano kontraŭ akvo; infano en banujo
ronroni: kontenta kato
rukuli: kolomboj: kolombumantaj geamantoj
sibli: serpento, merlo,vento tra fendo, kuglo
susuri: ventro tra foliaro, ĉifata papero, silka vesto
ŝmaci: brua kiso, brua maĉado
tinti: glaso kontraŭ glaso, martelo kontraŭ amboso
ululi: gufo, strigo, lupo
zumi: fluganta insekto; homa kantado senvorta

Kabei ĉar

Antaŭ unu semajno mi decidis kabei. Kabei? kial? "Kial" estas vorteto nepre remorka de kabei, multaj homoj surpriziĝas aŭdinte ĝin serioze dirita. Kial vi kabeas? vi estis longe senlaca esperantisto kaj nenio aparte grava okazis! Sed la afero tuŝas min plurflanke kaj diversmaniere:
Unua respondo kiu venas al mia kapo estas...kial ne? Retrorigardante oni povas vidi la propran serion da rezignitaj projektoj, laboroj, hobioj, amikaroj, partneroj, ktp. Tamen ne estas la kazo de hazarda kaj senmotiva kabeo. Cetere, indas nuanci inter esperanto-labora kabeo kaj plenesperanta kabeo. Pri kio rezignis Kazimiro Bein en sia tempo? pri la movado? pri la esperantistoj? pri la lingvo? la ideo?
Ŝajne mi ka(t)beis. Dumlonge mi kunlaboris kun la kataluna e-movado, foje de ene, foje de ekstere ĝis kiam alvenis la decido ĉesi. Tiu decido venis post la sento de diverĝo en niaj vojoj. Jen mia unuapensa diraĵo al ili: mi kredas ke vi tro* PORas kaj maltro PERas! En la kazo de Katalunio, tiu "tro" intime rilatas ankaŭ al politiko. Mi ne kontraŭas politikan agadon, ofte male, mi kontribuas al konsciigo pri rajtoj sed lastatempe mi havis la timpercepton ke ni flankenlasas nian veran celon: Esperanto, ĝia uzo, ĝia pliriĉigo, ĝia maturigo,...
Jen mi kredis trovi gravan diferencon inter mia Esperanto kaj la Esperanto de aliaj homoj: mi ne kredas ke Esperanto estas "nur komunika instrumento". Kelkaj ne emas akcepti kaj eble eĉ malsimpatias al tio ke Esperanto estas la denaska lingvo de mia okjara filo. Eblas ami la katalunan kaj tamen ŝajne ne indas ami Esperanton...
Do, revenante al la temo, mi kabeis nur parte. Dum pluraj jaroj mi laboregis por la lingvo je kosto de mia cetera vivo, laboro, familio kaj amrilatoj inkluzive. La lingva agado elsuĉis tro da tempo, ĝis la punkto ke ĝi endanĝerigis eĉ mian sanon. Nepris halti kaj reorienti ĉion. Eble mi povintus fari tion malpli abrupte sed mi ne faris. Mia patro ĉesis fumi ĉe mia naskiĝo, post tio li neniam plu fumis. Li sukcesis plibonigi sian vivon per abrupta decido.
Sed mi ne kabeis pri Esperanto, mi parolas al mia filo per nia komuna lingvo kaj mi ne pretas ĉesigi la komunikadon kun miaj amikoj akiritaj ĉie en la mondo pere de renkontiĝoj kaj interreto. Mi ripozas kaj meditas. Mi rompis neniun kontrakton ĉar mi nenion estis kontraktinta, mi ne perfidis ĉar nenio estas perfidebla.
Cetere ne la unuan fojon mi kabeas. Iam mi estis enamiĝinta al kataluna esperantistino, tiu estis la plej ampasia periodo de mia vivo, sed la vivo foje kruele ŝercas. Ŝi enamiĝis al alia e-kataluno.
Tio signifis komencon de deprimkabeo: ne eblis ami, ne eblis esperantumi, ne eblis konservi amikojn. Kvankam ĝi estis unu el la plej teruraj epokoj iam spertita, la vivo, post la deprimtempo, denove surprizis min per malkovro de la budhisma vivsinteno. Tion oni povus nomi la alian flankon de la monero, mi eltrovis vojon al nova vivĝojo.
Kurioze, aŭ ne, ke mia dua kabeo revenigis al mi la memoron pri mia tiama amatino. Miaj okuloj subite kaj senpermese malsekiĝis kaj kiam ilin mi fermis, ŝi estis tie kaj mia koro denove malgajis.
Venas al mi la tento pensi ke mia dua kabeado ankaŭ iel rilatas al ŝi. Eble mi tenis min al Esperanto-movado dum multaj jaroj pro ŝi. Eble mi esperis iaspeca miraklo kaj la miraklotempo jam kadukis. Mi mem ankaŭ kadukis, plej verŝajne.
Sed mi ŝatas pensi ke kabeado estas intensa formo de esperantismo, maniero pruvi ke Esperanto estas grava afero. Nur vera esperantisto povas kabei, malvera simple rezignas. Ortega i Gasset (se mia memoro ne mokas min) diris: mi estas mi plus miaj cirkonstancoj. Esperanto estas miaj cirkonstancoj kaj malesperanti povas esti formo esperanti. Kial se ne, mi provas klarigi mian kabeadon per Esperanto?

elkore,
KaBe (Karles Berga)

(*) tiu "tro" envere havas la celon "tre". Mi kutime estas misa vortumanto, ĉefe se temas pri disvolviĝantaj pensoj, pro tio mi petas ne interpreti mian rakonton kiel kritikon al iu ajn asocio aŭ movado, mi kabeis pri diversaj, sen diskriminacie ĉu ŝtataj, ĉu naciaj ĉu internaciaj. Indas rimarkigi ke temas pri teksto en privata blogo (des pli nun), kvankam malferma al vizitantoj, kiel ĉiuj blogoj.

Ŝerco (el lernu.net)

Kuracisto: Sciu, ke profunda spirado mortigas mikrobojn.
Malsanulo: Jes, jes. Sed kiel devigi mikrobojn spiri profunde?

Katalunia bildvortaro

Se vi deziras ĝui ĝeneralan unuakontaktan impreson pri Katalunio kaj ĝia lingvo jen ebleco: trarigardi la paĝojn de broŝuro eldonita de la koncerna departemento de la kataluna registaro. Ĝi konsulteblas en pdf-formato, kun enkonduko en kelkaj lingvoj. Klaku ĉi tie.

La makisoj

La vorto "makiso" pruntiĝis el la franca. Dum la dua mondmilito, kadre de la franca okupacio far la nazioj, ĝi estis uzata por aludi al la armitaj rezistorganizoj kontraŭ la okupaciantoj. Kiam tiuj organizoj estis forpuŝitaj al suda Francio, la nomo estis adoptita de la gerilanoj kiuj batalis kontraŭ Franco (legu Franko). Inter tiuj lastaj ĉefrolis komunistoj, socialistoj kaj anarkiistoj, disde la jaro 1944 ĝis 1952.

En la girona regiono registriĝis ĉirkaŭ tridek bataloj inter makisoj kaj la frankismaj armeanoj. Sed tiuj gerilaj intervenoj ne fontis el la makisaj setlejoj en la montaro, kiel okazis en la interno de la duoninsulo, la agado kialis pro tio ke la zono estis en la landlimo franc-hispana, deviga irejo por tiuj kiuj celis transiri Orientajn Pireneojn, ĉu nord-suden ĉu sud-norden.

Teksto esperantigita el la libro Els maquis , Josep Clarà, Quaderns de la Revista de Girona, 1992.
En Youtube mi trovis ĉi tiun video-fotaron kiu bele ilustras tiun tragikan periodon.